“Gij zijt toch nen echte loper hé”, kreeg ik vroeger als tiener en jonge twintiger wel vaker te horen.
Ik was altijd onderweg en overal aanwezig. Snel even thuis iets eten en hup terug de baan op.
Structuur? Dat was voor mij Saai en eentonig!
Niet helemaal onlogisch eigenlijk. We leven nu eenmaal in een maatschappij die impulsiviteit verheerlijkt.
“Volg je hart”
“Leef in het moment”
“Je bent maar één keer jong.”
Sociale media, series en films promoten volop spontane reizen, plotse carrièreswitches en “ik heb alles opgegeven en nu ben ik gelukkig”-verhalen.
Impulsiviteit klinkt als vrijheid en structuur klinkt als iets saais waarbij je niet alles uit het leven zou halen.
“Impulsiviteit geeft een kick.
Structuur geeft rust.”
Maar ondertussen weet ik wel beter. Impulsiviteit is voor de korte termijn, het geeft een kick.
Structuur is voor de lange termijn, het geeft rust en houvast.
Hoe ik de kracht van structuur ontdekte
De echte kracht van structuur ontdekte ik ongeveer zeven jaar geleden.
Wat begon met een raar gevoel van duizeligheid en een kriebel in mijn keel,
evolueerde naar meerdere paniekaanvallen op een dag en een heel zware periode in mijn leven.
Ik werd heel angstig en werd een echte hypochonder. Elk pijntje, elke sensatie in mijn lichaam werd een reden voor paniek. Ik was er van overtuigd dat ik elk moment kon sterven en liet dus alles onderzoeken. Bloedonderzoek, gastroscopie, longonderzoek, slaaponderzoek, … te veel om op te noemen.
Al die onderzoeken gaven weinig duidelijkheid en ondertussen bleef het angstige gevoel.
Ik snapte totaal niet wat er aan de hand was. Ik leefde echt in een bubbel van pure angst.
Tot ik leerde over chronische hyperventilatie en paniekaanvallen.
Dat was het. Ik wist wat er aan het gebeuren was, maar hoe ga ik nu verder?
Mijn leven onder een vergrootglas
Ik ging heel kritisch kijken naar elk aspect van mijn leven.
Wat is er hier juist gebeurd? Wat werkt er en wat niet? Waar lekt al mijn energie?
Ik had gesprekken met mijn werkgever, ging mijn vriendschappen evalueren en ik beëindigde zelfs mijn toenmalige relatie.
Ondertussen probeerde ik allerlei dingen om beter te worden. Ik deed ademhalingsoefeningen, meditatie, journaling, yoga, lopen, … Yes, I did it all.
“Als het te veel wordt,
is structuur je beste vriend.”
En wat hielp het meeste? Ja, je kan het al raden: structuur!
Een basis om op terug te vallen toen alles in mijn hoofd chaos was.
Het is tijdens dat lange proces dat ik de kracht van structuur heb leren kennen.
Als het te veel wordt, dan is structuur het begin van alles en je beste vriend.
Ons brein is niet echt een grote avonturier
Ondertussen heb ik heel wat hieruit geleerd en snap ik beter de tweestrijd tussen structuur en impulsiviteit. Wat blijkt? Ons brein is eigenlijk een bipolair smeerlapke!
Ons brein is eigenlijk totaal niet bezig met ons gelukkig te maken. Het brein is volledig geprogrammeerd op overleving. Het wil voorspelbaarheid, veiligheid, controle.
Anderzijds maakt datzelfde brein ook dopamine aan, de stof die vrijkomt bij iets onverwachts en plezierigs. Een spontaan plan, een impulsieve aankoop. Dat heerlijke “yes!”-gevoel.
Zie je het probleem? Je brein wil voorspelbaarheid om veilig te zijn, maar beloont je tegelijk voor onvoorspelbaar gedrag. Koppel dit aan onze energie en dan snap je helemaal waar het conflict zit.
Elke onverwachte prikkel kost energie*. Als je vol energie zit, laat die dopamine dan maar komen!
Maar als je reserve laag is (door stress, overvloed aan prikkels, keuzes, etc.) wordt elke impuls extra ballast. Dan schreeuwt je brein niet om avontuur. Dan schreeuwt het om voorspelbaarheid.
*Extra weetje: ons brein is maar 2% van ons lichaamsgewicht en verbruikt toch 20 tot 25% van onze totale energie.
Structuur is geen rigide planning
Om je even gerust te stellen, structuur is geen loodzwaar, militair schema.
Het kan in kleine dingen zitten. Elke dag op hetzelfde uur opstaan, zelfde route naar het werk nemen of even lezen voor het slapen. Gewoon een fundament waar je op kan terugvallen.
En ja, ik doe nog steeds impulsieve dingen. Ik ben nog steeds die nieuwsgierige mens die graag van alles probeert. Het is zoeken naar een balans tussen genoeg structuur en impulsiviteit.
Je hoeft niet je hele leven om te gooien. Begin klein. Eén ding. Eén gewoonte. Eén stukje voorspelbaarheid in een wereld die schreeuwt om spontaniteit.
Je brein zal je dankbaar zijn.